Μανώλης Γλέζος - Απόστολος Σάντας: Η πρώτη πράξη αντίστασης στους Γερμανούς κατακτητές πριν 70 χρόνια (31-05-2011)

Σαν σήμερα πριν 70 χρόνια ξημερώνοντας 31 του Μάη ο Λάκης Σάντας και ο Μανώλης Γλέζος, νεαροί είκοσι χρονών, φοιτητές στη γερμανοκρατούμενη Αθήνα  κατέβασαν τη Γερμανική σημαία από τον ιστό της Ακρόπολης.

    Ο Λάκης Σάντας έγινε γνωστός στο πανελλήνιο όταν τη νύχτα της 30ης προς 31ης Μαΐου του 1941, κατέβασε μαζί με τον Μανώλη Γλέζο τη χιτλερική σημαία από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης.

Ο Απόστολος Σάντας με καταγωγή από τη Λευκάδα, γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου του 1922 στην Πάτρα.

Πάντοτε ιδεολόγος και σεμνός έλεγε: "Δεν κυνηγάω ποτέ τη δημοσιότητα γιατί θεωρώ ότι έχει εξευτελιστεί το ζήτημα πάρα πολύ. Την αντίσταση δεν την κάναμε μόνο εμείς, έχουν σκοτωθεί χιλιάδες παλικάρια, γυναίκες και άνδρες, "ανώνυμοι"".

Ο Σάντας ήρθε στην Αθήνα μαζί με την οικογένειά του το 1934. Το 1940 τελείωσε το γυμνάσιο και αμέσως εισήχθη στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε μετά την απελευθέρωση της χώρας.

Το 1942 εντάχθηκε στο ΕΑΜ και στη συνέχεια στην ΕΠΟΝ για να καταλήξει στο βουνό με τον ΕΛΑΣ όπου συμμετείχε σε πολλές μάχες και τραυματίσθηκε το 1944.

 

Η δράση του είναι αδιάκοπη και το 1946 εξορίζεται στην Ικαρία, το 1947 φυλακίζεται στην Ψυττάλεια και το 1948 εστάλη στη Μακρόνησο. Από εκεί κατάφερε να ξεφύγει για να καταλήξει στην Ιταλία και στη συνέχεια στον Καναδά, όπου θα ζήσει έως και το 1962. Στην Ελλάδα επέστρεψε το 1963.

Όσον αφορά στο κατέβασμα της ναζιστικής σημαίας τον Μάιο του 1941,ο Λάκης Σάντας αναφέρεται εκτενώς, εκφράζοντας τις σκέψεις του για εκείνη τη νύχτα που καθόρισε τη υπόλοιπη ζωή του, στο βιβλίο του, που εκδόθηκε το Σεπτέμβριο του 2010 από τις εκδόσεις Βιβλιόραμα με τίτλο «Μια νύχτα στην Ακρόπολη... μνήμες από μία σπουδαία εποχή».

Λέει ο Σάντας στην αρχή του βιβλίου: «Σε κάποιο βιβλίο του Κίπλινγκ, ή της Περλ Μπακ - δεν θυμάμαι τώρα ακριβώς πότε και πού - διάβασα ότι οι γέροι Κινέζοι, όταν γεννιέται ένα καινούργιο εγγόνι τους, πηγαίνουν στο νεογέννητο και του εύχονται να ζήσει τη ζωή του σε ενδιαφέρουσες και σπουδαίες εποχές. Αυτό ακριβώς συνέβη σε μένα και τους συνομήλικούς μου Έλληνες. Ζήσαμε σε πολύ ενδιαφέρουσες και σπουδαίες εποχές... Σε αυτά τα χρόνια, όλοι μαζί οι Έλληνες και Ελληνίδες, της λεγόμενης γενιάς του '40, ανεβάσαμε την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό ψηλά και γράψαμε ιστορία».

Η οικογένειά του ευχαριστεί θερμά τον διευθυντή, τους γιατρούς και τους νοσηλευτές του Κέντρου Αναπνευστικής Ανεπάρκειας στη Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας (Μ.Α.Θ.) του νοσοκομείου "Σωτηρία", που έκαναν ό,τι ήταν δυνατόν για να τον σώσουν.

►Δείτε το ντοκιμαντέρ «Τη νύχτα που κατέβηκε η σβάστικα» (1997) από το αρχείο της ΕΡΤ.

 

Αυτός που κατέβασε τη σβάστικα...

Η Ελλάδα είναι ελεύθερη αλλά δεν είναι ανεξάρτητη, λέει ο Απόστολος Σάντας

in.gr 27 Οκτωβρίου 2010 (εδώ)

Ο Μανώλης Γλέζος και ο Απόστολος Σάντας την εποχή που κατέβασαν την σημαία με τον αγκυλωτό σταυρό από την Ακρόπολη. Η φωτογραφία προέρχεται από Το Βήμα της 30 Μαϊου 1976

Αθήνα

Αγωνίστηκε για μία ελεύθερη και ανεξάρτητη πατρίδα και έμεινε στην ιστορία ως μία εμβληματική προσωπικότητα της Εθνικής Αντίστασης. Έχουν περάσει σχεδόν 70 χρόνια από τη νύχτα που ο Απόστολος Σάντας μαζί με τον Μανώλη Γλέζο κατέβασαν τη χιτλερική σημαία από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης. Όπως λέει ο ίδιος, σήμερα ζει σε μία «ελεύθερη αλλά όχι ανεξάρτητη Ελλάδα». Πιστεύει πολύ στη νέα γενιά, στους Έλληνες και σε ένα καλύτερο μέλλον για τη χώρα μας και μιλά στο in.gr για τη νύχτα της 30ης Μαΐου του 1941, για τη σύγχρονη Ελλάδα, για την «Ευρώπη των πολυεθνικών» και για τους νέους.

-Τι θυμάστε από τη νύχτα της 30ης Μαΐου του 1941;

Η ελπίδα του μέλλοντος είναι οι νέοι μας, τα παιδιά μας, τα οποία θα έρθει κάποια στιγμή που θα αναγκαστούν εκ των πραγμάτων να αγωνιστούν και να αλλάξουν ορισμένα πράγματα.

Θυμάμαι τα πάντα, πώς έγινε όλη η επιχείρηση όταν αποφασίσαμε μαζί με τον Μανώλη Γλέζο, ο οποίος ήταν συμμαθητής μου, φίλος μου καρδιακός, συναγωνιστής και σύντροφος να πάμε να πάρουμε από τον Iερό Bράχο της Ακρόπολης, από αυτό το παγκόσμιο πολιτιστικό αρχαίο μνημείο, το μίασμα της σβάστικας το οποίο μόλυνε τον βράχο, την πολεμική σημαία του «Τρίτου Ράιχ».

Επειδή μέχρι τότε ήταν αήττητοι οι Γερμανοί θέλαμε εμείς οι Έλληνες να τους κάνουμε μία συμβολική προσβολή. Τα συναισθήματά μας ήτανε και εμένα και του Μανώλη Γλέζου αγνά ελληνικά. Θεωρήσαμε ότι ως απόγονοι αυτών των ανθρώπων που έφτιαξαν τον Παρθενώνα, πρέπει να τους τιμήσουμε και αυτό κάναμε.

-Είστε μία εμβληματική προσωπικότητα της Εθνικής Αντίστασης. Στη συνέχεια επιλέξατε μία πορεία μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Γιατί συνέβη αυτό;

Διότι ήταν ο χαρακτήρας μου τέτοιος. Δεν ήθελα να έχω καμία εξάρτηση μετά από ορισμένα γεγονότα «πολιτικάντικα» που συνέβησαν τότε και τα οποία αμαύρωσαν το μεγάλο αυτό εθνικοαπελευθερωτικό λαϊκό κίνημα εναντίον των κατακτητών, το οποίο ήταν μια λαμπρή σελίδα της νεότερης ιστορίας. Τώρα γιατί συνέβησαν όλα αυτά είναι μία ολόκληρη ιστορία και δεν είναι της παρούσης στιγμής να το αναλύσουμε.

Σήμερα που γιορτάζουμε την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου του 1940, τα ελληνόπουλα θα πρέπει να κρατήσουν αυτή την ιστορική ημερομηνία βαθιά μέσα στην ψυχή τους σαν θησαυρό.

Διότι από αυτή την ημερομηνία άρχισε η αντίσταση του ελληνικού λαού στον ναζισμό και στο φασισμό, ο οποίος είχε τρομοκρατήσει ολόκληρη την Ευρώπη. Όλες δε οι χώρες, εκτός από 4-5 που ήταν οι ουδέτερες και άλλες 4-5 που ήταν σύμμαχοι των Γερμανών, είχαν καταληφθεί από τα γερμανικά στρατεύματα. Η μόνη φυλή, το μόνο έθνος το οποίο σηκώθηκε πάνω και είπε «όχι εμείς θα πολεμήσουμε» ήταν οι Έλληνες. Ενώ οι άλλοι παρεδόθησαν σχεδόν αμαχητί ακόμα και η Γαλλία.

Αυτή λοιπόν η ημερομηνία πρέπει να μείνει βαθιά ριζωμένη μέσα στα παιδιά των παιδιών των παιδιών μας.

-Αγωνιστήκατε για μία ελεύθερη και ανεξάρτητη Ελλάδα. Πώς βλέπετε τη χώρα σήμερα;

Η χώρα είναι ελεύθερη, δηλαδή μπορείς να μπεις στο αεροπλάνο και να πας όπου θέλεις. Αλλά δεν είναι ανεξάρτητη. Ο ελληνικός λαός δέχτηκε με όλη την ψυχή του να μπει στην ευρωπαϊκή αγορά, η οποία μετονομάστηκε σε Ευρωπαϊκή Ένωση. Τότε όμως μας είχαν πει άλλα πράγματα. Μας είχαν πει ότι θα είναι η Ευρώπη των λαών, αλλά τώρα έχει μεταβληθεί σε Ευρώπη των πολυεθνικών.

-Πιστεύετε ότι η φωνή της νεολαίας σήμερα είναι αρκετά δυνατή για να αλλάξουν κάποια πράγματα στη χώρα μας;

Η ελπίδα του μέλλοντος είναι οι νέοι μας, τα παιδιά μας, τα οποία θα έρθει κάποια στιγμή που θα αναγκαστούν εκ των πραγμάτων- επειδή εμείς τα κάναμε μούσκεμα τελικά -να αγωνιστούν και να αλλάξουν ορισμένα πράγματα, τα οποία έχουν τελείως χαλαρώσει. Αυτή τη στιγμή, όμως, τα παιδιά αντιμετωπίζουν μεγάλα προβλήματα, όπως για παράδειγμα με την ανεργία. Δυστυχώς οι διάφοροι που διευθύνουν στα κράτη τα κοινωνικά συστήματα έχουν αρχίσει και παίρνουν τα προνόμια των εργαζομένων τα οποία είχαν κατακτήσει με αγώνες οι πρόγονοί τους.

Σήμερα για παράδειγμα δεν υπάρχει οκτάωρο, πάνε τα παιδιά να δουλέψουν και δεν υπάρχει καθορισμένος χρόνος. Υπάρχουν δυσκολίες και στον οικονομικό τομέα και στον κοινωνικό τομέα και στις σχέσεις ακόμα. Δεν υπάρχει επικοινωνία, όπως παλιά.

Εγώ πιστεύω απόλυτα στους νέους ανθρώπους. Και πιστεύω ότι δεν είναι σωστό αυτό που λέγεται ότι οι νέοι δεν είναι πολιτικοποιημένοι. Οι νέοι είναι πολιτικοποιημένοι, δεν είναι κομματικοποιήμενοι. Διότι έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στους μεγαλύτερους. Διότι βλέπουν ότι η ζωή έχει φτάσει σε έναν σημείο πολύ δύσκολο για τα νέα παιδιά.

-Έχετε δει την Ελλάδα να αλλάζει όλα αυτά τα χρόνια σε πολλά επίπεδα, πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό. Οι αλλαγές αυτές πώς πιστεύετε ότι έχουν επηρεάσει τη νοοτροπία του Έλληνα;

Η νοοτροπία του Έλληνα δεν έχει βασικά αλλάξει. Ο ελληνικός λαός έχει ελαττώματα, αλλά έχει και πάρα πολλά προτερήματα. Είναι φιλόξενος, χαρούμενος. Έχουμε μία χώρα θαυμάσια γεμάτη ήλιο. Η νοοτροπία του κόσμου δεν έχει αλλάξει. Απλώς δεν υπάρχει η επικοινωνία η οποία υπήρχε παλαιότερα. Δεν υπάρχει το καφενείο, δεν υπάρχει η αυλή. Με την πρόοδο η οποία εξελίχθηκε σταμάτησε πλέον η επικοινωνία.

-Τι απέμεινε σήμερα από το πνεύμα της Εθνικής Αντίστασης και από τους τότε συναγωνιστές σας;
Δυστυχώς όλοι αυτοί οι άνθρωποι οι οποίοι αγωνιστήκανε, σιγά-σιγά φεύγουνε από τη ζωή, διότι φτάσαμε στο τέλος πλέον.

Οι γενιές αυτές του '40 ήτανε «δράκου γέννα», περάσανε μία περίοδο με πάρα πολλές δυστυχίες, με πάρα πολλούς πόνους, με πάρα πολλά προβλήματα και πείνες και αγώνες. Είχανε βέβαια και τους θριάμβους τους και τις χαρές τους. Αλλά φτάσανε πλέον στο τέλος.

Οι καινούργιοι Έλληνες, όταν ήρθε η σειρά τους να αγωνιστούν για ορισμένα πράγματα, αγωνίστηκαν αλλά στο τέλος κουράστηκαν. Φτάσανε σε ένα σημείο και υπάρχει μία χαλάρωση.

Όμως ο ελληνικός λαός έχει πάντα μέσα του κάτι το οποίο δεν το έχουν άλλοι λαοί. Στις δύσκολες περιστάσεις ο ελληνικός λαός κατά περίεργο τρόπο πάντα βρίσκεται εκεί που πρέπει, δηλαδή στις επάλξεις. Αυτό είναι γραμμένο στην ιστορία επί 3.000 χρόνια. Να σας πω ένα πρόσφατο παράδειγμα: Όταν οι Αμερικάνοι βομβαρδίζανε τη Γιουγκοσλαβία διότι θέλανε να τη διαλύσουνε και τελικά τη διέλυσαν, ο μόνος λαός ο οποίος ήταν με το μέρος του αδικημένου, δηλάδη της Γιουγκοσλαβίας, ήταν οι Έλληνες. Ολόκληρη η Ευρώπη ήταν με τους Αμερικάνους που βομβαρδίζανε και χτυπάγανε.

Επίσης ήθελα να προσθέσω το εξής. Τώρα με την καινούρια κρίση την οποία έχουμε, την οικονομική και μας βάλανε αυτό τον διεθνή οικονομικό έλεγχο έχω να πω το εξής. Ορισμένες γερμανικές εφημερίδες και μάλιστα όχι φυλλάδες, μεταχειρίστηκαν κατά περίεργο τρόπο τα ίδια λόγια για τον ελληνικό λαό τα οποία είχε πει ο διοικητής ο ναζί συνταγματάρχης, ο οποίος διέταξε τη σφαγή των Καλαβρύτων στην αναφορά του και τα οποία αποκαλύφθηκαν αργότερα. Αυτός είχε πει λοιπόν ότι θα τιμωρήσουμε αυτό το «βρωμολαό των απατεώνων, των διεφθαρμένων και τεμπέληδων, τους Έλληνες οι οποίοι τολμήσανε να πειράξουν τα νικηφόρα στρατεύματά μας» και τέτοιες βλακείες. Τα ίδια σχεδόν λόγια μεταχειρίστηκαν και αυτοί που μας βρίζουνε σήμερα στις εφημερίδες. Οι μόνοι οι οποίοι δεν έχουν δικαίωμα να κάνουν αυτό το πράγμα είναι οι γερμανοί. Γιατί όχι μόνο αφήσανε ημικατεστραμμένη τη χώρα όταν απεχώρησαν, μετά την κατάκτηση επί 3,5 χρόνια και δολοφονούσαν τον κόσμο, κάψανε 1.200 χωριά, είχαν καταστρέψει τους δρόμους, τα λιμάνια, τις σιδηροδρομικές γραμμές, τα πάντα, είχανε πάρει και το δάνειο, ενώ είχαν αναγκάσει και την ελληνική κυβέρνηση τότε να βγάλει τον αισχρό, τον κατάπτυστο αυτό νόμο, με τον οποίο λέγανε να μην τιμωρούνται οι εγκληματίες Γερμανοί, οι οποίοι είχαν κάνει εγκλήματα πολέμου στην Ελλάδα. Αυτά είναι πράγματα απαράδεκτα.

-Τι μέλλον οραματίζεστε για τη χώρα;

Πιστεύω ότι όλα θα περάσουν σιγά-σιγά. Πρέπει να κάνουμε υπομονή. Και εμένα η ελπίδα μου όπως και όλων αυτών που επιζούνε από τη γενιά αυτή του ‘40 που αγωνιστήκαμε για ιδανικά, όπως η ελευθερία, η ειρήνη, η δημοκρατία και για τα κοινωνικά δικαιώματα είναι η νέα γενιά. Και οι νέοι θα βρουν τρόπο να αγωνιστούν και να κρατήσουν μέσα τους βαθιά τις έννοιες, τις παραδόσεις και τα έθιμα τα ελληνικά.

*«Σε κάποιο βιβλίο του Κίπλινγκ, ή της Περλ Μπακ -δεν θυμάμαι τώρα ακριβώς πότε και πού- διάβασα ότι οι γέροι Κινέζοι, όταν γεννιέται ένα καινούργιο εγγόνι τους, πηγαίνουν στο νεογέννητο και του εύχονται να ζήσει τη ζωή του σε ενδιαφέρουσες και σπουδαίες εποχές. Αυτό ακριβώς συνέβη σε μένα και τους συνομήλικούς μου Έλληνες. Ζήσαμε σε πολύ ενδιαφέρουσες και σπουδαίες εποχές…. Σε αυτά τα χρόνια, όλοι μαζί οι Έλληνες και Ελληνίδες, της λεγόμενης γενιάς του '40, ανεβάσαμε την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό ψηλά και γράψαμε ιστορία»…

Με αυτά τα λόγια ξεκινά το βιβλίο του Απόστολου Σάντα, με τίτλο «Μια νύχτα στην Ακρόπολη… μνήμες από μια σπουδαία εποχή» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βιβλιόραμα.

Κική Μαργαρίτη

Λάκης Σάντας: Πλήθος κόσμου αποχαιρέτισε σε κλίμα συγκίνησης τον αγωνιστή

tanea.gr (εδώ)

 

 

Παρουσία πλήθους κόσμου, του πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, του πρώην προέδρου της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλου, του προέδρου του ΣΥΝ Αλέξη Τσίπρα, του πρώην Προέδρου της Βουλής Απόστολου Κακλαμάνη, υπουργών, βουλευτών από όλα τα κόμματα, αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, πανεπιστημιακών και ανθρώπων των γραμμάτων και τεχνών τελέστηκε στον ιερό ναό των Αγίων Θεοδώρων στο Α΄Νεκροταφείο η νεκρώσιμος ακολουθία του αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης, Απόστολου Σάντα.

Κατά την έξοδο από το παρεκκλήσι των Αγίων Θεοδώρων, υπήρξαν μεμονωμένες εκφράσεις διαμαρτυρίας προς το πρόσωπο του πρωθυπουργού.

Τον επικήδειο εκφώνησε ο Μανώλης Γλέζος, ο οποίος, στις 30 Μαΐου του 1941, κατέβασε μαζί με το Λάκη Σάντα, τη ναζιστική σημαία με τη σβάστικα από την Ακρόπολη. Αυτή ήταν κι η πρώτη πράξη αντίστασης του ελληνικού λαού, έναν μόλις μήνα μετά την είσοδο των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής στην Αθήνα.
Ο Μανώλης Γλέζος επικαλέστηκε τις συζητήσεις του με τον Λάκη Σάντα, στις οποίες ο τελευταίος διατύπωνε πάντα την άποψη ότι από το 1821 και μετά «οι ολετήρες του έθνους έχουν υποδουλώσει τη χώρα στρατιωτικά, πολιτικά και οικονομικά».

Ιδιαίτερα αναφέρθηκε στην οικονομική υποδούλωση, για την οποία, είπε, ότι «από μέρα σε μέρα η θηλιά γύρω από το λαό σφίγγει όλο και περισσότερο».

Παράλληλα, ανέφερε ότι και τα άλλα οράματα για εθνική ανεξαρτησία, δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη δεν έχουν μπορέσει να υλοποιηθούν και έδωσε την υπόσχεση στον εκλιπόντα ότι «θα συνεχίσει τον αγώνα για να πίνουν οι νέοι ελεύθεροι το κρασί της χαράς».

Από την πλευρά της, η κόρη του Λάκη Σάντα, Αλεξάνδρα, αποχαιρετώντας τον πατέρα της τόνισε:
«Σε θυμούνται και σε τιμούν όλοι. Άρα υπάρχει ελπίδα. Είμαστε περήφανοι γιατί ανέβασες στα ύψη την ανθρωπιά, τις αξίες του ήθους, της ηθικής και της ανιδιοτέλειας. Μας μίλαγες για ανθρωπιά, αλληλεγγύη και δικαιοσύνη.

» Ήσουν διεθνιστής και πατριώτης, ένα ελεύθερο πνεύμα, που δεν έμπαινες σε καλούπια. Γι΄αυτό και πλήρωσες το κόστος γι΄αυτόν το μοναχικό δρόμο που επέλεξες, αν και, όπως μας έλεγες, εκατό επί πλέον χρόνια ζωής να είχες, τα ίδια θα έκανες».

Στο Λάκη Σάντα τιμές απέδωσε άγημα της αεροπορίας.

Από το πρωί δεκάδες άνθρωποι πήγαν στο παρεκκλήσι του Αγίου Ελευθερίου, δίπλα στη Μητρόπολη, όπου εκτίθετο η σορός του Λάκη Σάντα, για να αποτίσουν φόρο τιμής και να πουν ένα τελευταίο αντίο στον σεμνό αγωνιστή.

Λάκης Σάντας: Ανέβασε τον πήχυ των απλών ανθρώπων

Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 2 Μαΐου 2011 (εδώ)

Ο ΛΑΚΗΣ ΣΑΝΤΑΣ, ΜΙΑ ΖΩΗ ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ-ΣΥΜΒΟΛΟ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ ΣΕΜΝΟΣ

Της ΜΑΡΙΑΣ ΔΕΔΕ

 

Κάποιοι λένε ότι οι ήρωες δεν πεθαίνουν. Περνάνε απλώς στην αγκαλιά της Ιστορίας. Στην περίπτωση του Απόστολου (Λάκη) Σάντα, που έφυγε στις 7 το πρωί του Σαββάτου, σε ηλικία 89 ετών, ούτε κι αυτό μπορεί να ειπωθεί γιατί, εδώ και χρόνια, ήταν ήδη κομμάτι της Ιστορίας.

Εμβληματική μορφή της Εθνικής Αντίστασης. Ανθρωπος - σύμβολο. Αυτός που κατέβασε μαζί με τον Μανώλη Γλέζο, πριν από 70 χρόνια, τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη, τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου του '41.

Ο ίδιος ενδεχομένως να μην αποδεχόταν τον χαρακτηρισμό ήρωας που τον συνόδευε. «Την αντίσταση δεν την κάναμε μόνο εμείς» έλεγε εννοώντας τους επώνυμους. «Εχουν σκοτωθεί χιλιάδες παλικάρια, γυναίκες και άντρες». Σεμνός πάντα, χωρίς να κυνηγάει τα φώτα της δημοσιότητας ή ανταλλάγματα. Ιδεολόγος και αγωνιστής. «Και δέκα ζωές να ζούσα το ίδιο θα έκανα» έλεγε στις κόρες του, την Αλεξάνδρα και τη Γεωργία, για εκείνη τη νύχτα και για πόσες ακόμη που έπαιξε τη ζωή του κορόνα-γράμματα. Αγωνιστής και πάντα ανθρώπινος. Στους μαθητές και τους νέους ανθρώπους που τον ρωτούσαν αν αισθάνθηκε φόβο, καθώς σερνόταν για να φτάσει στον ιστό και να κατεβάσει τη σβάστικα, απαντούσε: «Να ξέρετε ότι οποιοσδήποτε άνθρωπος σας πει ότι δεν φοβάται, λέει ψέματα. Ολοι οι άνθρωποι φοβούνται, όμως το θέμα είναι ποιος ξεπερνάει το φόβο του εκείνη τη στιγμή για να κάνει αυτό που πρέπει».

Στο βιβλίο του «Μια νύχτα στην Ακρόπολη... μνήμες από μια σπουδαία εποχή», εκδόσεις «Βιβλιόραμα», γράφει: «...Υπήρχε ένα μικρό τέταρτο του φεγγαριού που έπεφτε πάνω στα μάρμαρα. Το 'χουμε συμφωνήσει. Αν πάν' να μας συλλάβουν, θα πέσουμε από την Ακρόπολη. Σιωπή, μόνο το γέλιο της γερμανικής φρουράς ακούγεται. Είχαν πάρει την Κρήτη και το γλεντάγανε. Η συναισθηματική ένταση είναι μεγάλη. Ενα ένα κόβουμε τα σύρματα, με χέρια, με δόντια, με λύσσα! Η σημαία πέφτει, γίνεται ένας μπόγος. Την κόβουμε με ένα μαχαιράκι που 'χα μαζί, βάζουμε από ένα κομματάκι ο καθένας στον κόρφο του, τη ρίχνουμε στο ξεροπήγαδο, καλαμπουρίσαμε "για να τη φυλάει ο Εριχθόνιος!" Πετάμε κάμποσο χώμα από πάνω και φεύγουμε...»

Μια συμβολική πράξη από δύο νέα παιδιά, μόλις 19 χρόνων, που παίζουν το κεφάλι τους για να δείξουν ότι ο ελληνικός λαός δεν ηττήθηκε, ότι θα συνεχίσει να αντιστέκεται, και ταυτόχρονα η αρχή μιας διαδρομής με αδιάκοπη δράση.

Το 1942 ο Λάκης Σάντας θα ενταχτεί στο ΕΑΜ και ένα χρόνο αργότερα, διαφεύγοντας τη σύλληψή του από την Γκεστάπο, ανεβαίνει στο βουνό και κατατάσσεται στον ΕΛΑΣ. Λαμβάνει μέρος σε πολλές μάχες και τραυματίζεται. Ακολουθεί η εξορία: Ικαρία, Ψυττάλεια, Μακρόνησο. Μετά το '53, με δύο παιδιά πια, ζητάει πολιτικό άσυλο στον Καναδά. Θα ζήσει εκεί μέχρι το '63, οπότε και θα επιστρέψει στην Ελλάδα.

«Είχε βαρεθεί τις θεωρίες και τα μεγάλα λόγια. Ηταν ένας συνειδητοποιημένος άνθρωπος που θα έπρεπε να ζει σε μια κοινωνία αλληλεγγύης, δικαιοσύνης και ειλικρίνειας» λένε γι' αυτόν οι κόρες του.

Είχε ορκιστεί στον εαυτό του μετά την ήττα και την παράδοση των όπλων (σ.σ. μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας) και έπειτα απ' όλα όσα είχε περάσει, να μην πολιτευτεί. Θεωρούσε σάπια την πολιτικάντικη δράση. Δεν μπορούσε να «χωνέψει» αυτά που γίνονται σε πολιτικό επίπεδο. Τον ενοχλούσε αυτή η μέσα σε εισαγωγικά «διπλωματία», το ότι δεν λέγεται η αλήθεια κι ότι πολλές φορές παίζονται και παιχνίδια, εξηγεί η κόρη του Γεωργία. Θυμάται το δόσιμό του προς τους άλλους ανθρώπους χωρίς ανιδιοτέλεια, χωρίς αντάλλαγμα και τα λόγια του: «Να έχετε την άποψή σας. Ποτέ δεν θα λέτε ναι στην εξουσία, σε οποιαδήποτε εξουσία».

Δεν μπορούσε να χωνέψει την αδικία, λέει για τον Λάκη Σάντα, τον συναγωνιστή του, ο Μανώλης Γλέζος. Για εκείνη τη νύχτα που σκαρφάλωσαν για να υποστείλουν την πολεμική σημαία των ναζί, δεν θέλησε να πει κουβέντα χθες. Μίλησε για την απαρχή της φιλίας τους από τα γυμνασιακά χρόνια. Τότε στο 4ο Γυμνάσιο Αθηνών. Στα ίδια θρανία. Μαζί τους ακόμη ο Αντώνης Μοσχοβάκης, ο Θόδωρος Ρεμουντάκης, ο Λευτέρης Σελλάς. Οι πέντε μια ομάδα (πατριωτική) που αγωνίστηκε για να ελευθερωθούν τα Δωδεκάνησα και ύστερα (αντιφασιστική) ενάντια στο καθεστώς της δικτατορίας του Μεταξά...

«Μετά, όταν μας φώναξαν μια μέρα στο εσωτερικό προαύλιο του σχολείου μπροστά σε ένα σωρό βιβλίων και ένας καθηγητής έβγαλε πύρινο λόγο ενάντιον του κομμουνισμού, που δεν ξέραμε τι είναι, γεννήθηκε το ενδιαφέρον. Είδαμε τους τίτλους των βιβλίων και τα ονόματα Μαρξ, Λένιν, Ενγκελς. Πήγαμε στις βιβλιοθήκες των σπιτιών μας και ανακαλύψαμε το τι ήταν οι κομμουνιστές και οι θεωρίες τους και απ' τα λίγα που διαβάσαμε είπαμε συμφωνούμε και γινήκαμε μια κομμουνιστική ομάδα. Δεν μας υποκίνησε κανείς» διηγείται ο Μανώλης Γλέζος. Και ύστερα η Κατοχή. Μια ομάδα έτοιμη ήδη που συνεδρίαζε για να δει και πάλι πώς θα αντιμετωπίσει τον κατακτητή...

* Η κηδεία του Απόστολου Σάντα θα γίνει την Πέμπτη στις 5 μ.μ. στο Α' Νεκροταφείο. *

Τιμή από όλους στον γνήσιο πατριώτη

«Αποχαιρετάμε ένα γνήσιο πατριώτη και αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης, έναν άνθρωπο που έγραψε μία από τις πιο λαμπρές σελίδες της ελληνικής Ιστορίας», ανέφερε στο συλλυπητήριο μήνυμά του για τον θάνατο του Λάκη Σάντα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας.

* «Μορφή-σύμβολο της Εθνικής Αντίστασης», χαρακτήρισε τον Λάκη Σάντα ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου στη συλλυπητήρια δήλωσή του.

* Ο πρόεδρος της Ν.Δ. Αντώνης Σαμαράς μίλησε για το παράδειγμα του Λάκη Σάντα που «έδωσε στους Ελληνες, μέσα στην καταχνιά της Κατοχής, το δικαίωμα να ελπίζουν, το κουράγιο να παλεύουν».

* Το ΚΚΕ σε ανακοίνωσή του εξέφρασε τη θλίψη για τον Λάκη Σάντα «που με τόλμη συμμετείχε τον Μάη του 1941 στο κατέβασμα της ναζιστικής σημαίας από τον Βράχο της Ακρόπολης. Στη συνέχεια μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ και του ΕΛΑΣ με το όπλο πολέμησε κατά των κατακτητών και των συνεργατών τους».

* Ο ΣΥΡΙΖΑ αναφέρθηκε στην «εμβληματική μορφή της Εθνικής Αντίστασης», που «ήταν μοναδικός γιατί ανέβασε τις αξίες του ήθους, της ηθικής και της ανιδιοτέλειας στα ύψη».

* Η ΔΗΜ.ΑΡ. αναφέρθηκε στην «αγωνιστική του διαδρομή με απίστευτη σεμνότητα, πράγμα το οποίο κάνει σήμερα την απώλειά του ακόμη μεγαλύτερη».

* «Ο,τι έχουν συμβολίσει για τον αγώνα για τη δημοκρατία στην αρχαία Αθήνα ο Αρμόδιος κι ο Αριστογείτων, συμβολίζουν για τον αγώνα για την ελευθερία στη σύγχρονη Ελλάδα οι δύο "ακτιβιστές", τα παλικάρια που υπέστειλαν τη ναζιστική σημαία από τον Βράχο της Ακρόπολης», δήλωσε ο Αλέκος Αλαβάνος.

Καισαριανή: Πρωτομαγιά 1944

ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ 1944 (εδώ)

Την Πρωτομαγιά του 1944 οι Γερμανοί κατακτητές εκτέλεσαν 200 Έλληνες πατριώτες στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής σε αντίποινα για το θάνατο ενός Γερμανού στρατηγού και των τριών συνοδών του στους Μολάους.

Δέκα φορτηγά χρειάστηκαν, να μεταφέρουν τους διακόσιους, στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής έξω από το οποίο μαζεύτηκε πλήθος κόσμου ψάχνοντας να βρει αν είναι κάποιος δικός του στα καμιόνια του θανάτου.
Έγιναν δέκα φορές εκτελέσεις ανά εικοσάδες βάφοντας κόκκινο τον τοίχο από το ζεστό αίμα που οι υπάλληλοι του δήμου προσπαθούσαν να μαζέψουν.
Οι μελλοθάνατοι έβαζαν τους νεκρούς στα φορτηγά, ενώ αρκετοί που δεν πέθαναν αμέσως, ξεψύχησαν στο δρόμο. Ηρωικές και οι τελευταίες τους λέξεις που ζητωκραύγαζαν για τη λευτεριά και το ΕΑΜ.
Κάθε χρόνο, στο Σκοπευτήριο, τον ιερό εκείνο τόπο της θυσίας των αγωνιστών της πατρίδας, γίνεται προσκλητήριο νεκρών, φόρος τιμής σ' εκείνους, που δέχτηκαν περήφανα το θάνατο, για να μας θυμίζει το καθήκον μας, για να μην ξεχνάμε τις υποχρεώσεις μας...
Γι αυτούς που πέθαναν με το κεφάλι ψηλά, τόσο ψηλά όσο είναι τα ιδανικά που υπερασπίστηκαν.

«...Μόνο θυμηθείτε το αν η ελευθερία δε βαδίσει στα χνάρια του αίματός μας, εδώ θα μας σκοτώνουν κάθε μέρα. Γεια σας.»

(Γιάννης Ρίτσος - Σκοπευτήριο Καισαριανής...).

Το γνωστό τραγούδι σε μια νέα εκτέλεση από το άλμπουμ "Τους έχω βαρεθεί" με την συνεργασία του Θάνου Μικρούτσικου με τα Υπόγεια Ρεύματα.

Στίχοι: Νίκος Καββαδίας

Ανέμισες για μια στιγμή το μπολερό
και το βαθύ πορτοκαλί σου μεσοφόρι
Αύγουστος ήτανε δεν ήτανε θαρρώ
τότε που φεύγανε μπουλούκια οι σταυροφόροι

Παντιέρες πάγαιναν του ανέμου συνοδειά
και ξεκινούσαν οι γαλέρες του θανάτου
στο ρογοβύζι ανατριχιάζαν τα παιδιά
κι ο γέρος έλιαζε, ακαμάτης, τ'αχαμνά του

Του ταύρου ο Πικάσο ρουθούνιζε βαριά
και στα κουβέλια τότε σάπιζε το μέλι
τραβέρσο ανάποδο, πορεία προς το βοριά
τράβα μπροστά, ξοπίσω εμείς και μη σε μέλει

Κάτω απ' τον ήλιο αναγαλιάζαν οι ελιές
και φύτρωναν μικροί σταυροί στα περιβόλια
τις νύχτες στέρφες απομέναν οι αγκαλιές
τότες που σ' έφεραν, κατσίβελε, στη μπόλια

Ατσίγγανε κι αφέντη μου με τι να σε στολίσω;
φέρτε το μαυριτάνικο σκουτί το πορφυρό
στον τοίχο της Καισαριανής μας φέραν από πίσω
κι ίσα ένα αντρίκειο ανάστημα ψηλώσαν το σωρό.

Κοπέλες απ' το Δίστομο, φέρτε νερό και ξύδι
κι απάνω στη φοράδα σου δεμένος σταυρωτά
σύρε για κείνο το στερνό στην Κόρδοβα ταξίδι
μέσα απ' τα διψασμένα της χωράφια τα ανοιχτά.

Βάρκα του βάλτου ανάστροφη φτενή δίχως καρένα
σύνεργα που σκουριάζουνε σε γύφτικη σπηλιά
σμάρι κοράκια να πετάν στην ερήμην αρένα
και στο χωριό να ουρλιάζουνε τη νύχτα εφτά σκυλιά.

Λάκης Σάντας

Τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941, θα κατεβάσει, μαζί με το φίλο του Μανόλη Γλέζο τη χιτλερική σημαία από το βράχο της Ακρόπολης, γράφοντας μια χρυσή σελίδα στην ιστορία της αντίστασης κατά των Γερμανών.

Εξιστορώντας το εγχείρημα υποστολής της χιτλερικής σημαίας από τον βράχο της Ακρόπολης στον Ηλία Πετρόπουλο, είχε πει: "Κι έξαφνα ένα δειλινό που ήμαστε στο Ζάππειο και ο ήλιος έγερνε λούζοντας τον ορίζοντα με εκείνα τα χρώματα που μόνο ο αττικός ουρανός έχει, τα μάτια μας γύρισαν στον βράχο της Ακροπόλεως. Μέσα στο υπέροχο φόντο της δύσης σταθήκαμε και κοιτούσαμε. Και τότε... το βλέμμα μας έπεσε πάνω στη σημαία τους που υπερήφανα κυμάτιζε ψηλά-ψηλά και η βαριά σκιά της πλάκωνε καταθλιπτικά όλη την Αθήνα, όλη την αττική γη. Να τι πρέπει να τους κάνομε! Ήρθε η σκέψη σαν σπίθα. Να τους την πάρουμε. Να την γκρεμίσουμε και να την ξεσχίσουμε και να πλύνουμε έτσι τη βρωμιά από τον Ιερό Βράχο. Την είχαν στήσει αυτήν την ίδια την πολεμική τους σημαία οι Ναζί θριαμβευτικά ως τότε στη Βαρσοβία, στη Βιέννη, στην Αμβέρσα, στη Νορβηγία, στο Παρίσι και στο Βελιγράδι και απειλούσαν να τη στήσουν σε όλο τον κόσμο τότε. Μα εδώ είναι Ελλάδα. Είναι η μικρή χώρα που απ' αυτή ξεπετάχτηκε η φλόγα του Πολιτισμού. Είναι η χώρα που δίνει το παράδειγμα πάντα στις κρίσιμες στιγμές της Ιστορίας".

                                        

Λάκης Σάντας: Αφιέρωμα στο Λευκαδίτη ήρωα

 

πηγή: elgeorgakis.blogspot.com

 

ΛΑΚΗΣ ΣΑΝΤΑΣ:Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΛΕΥΚΑΔΙΤΗΣ ΗΡΩΑΣ

Ένα μήνα πριν από τη συμπλήρωση 70 χρόνων από το κατέβασμα της σημαίας με τη σβάστικα από την Ακρόπολη και παραμονή της εργατικής Πρωτομαγιάς, έφυγε σήμερα(30/4/2011) από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών ο Απόστολος Φιλίππου Σάντας. Ο Λάκης Σάντας έγινε γνωστός στοπανελλήνιο όταν τη νύχτα της 30ης προς 31ης Μαΐου του 1941, κατέβασε μαζί με τον Μανώλη Γλέζο τη χιτλερική σημαία από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης.Ο Απόστολος Σάντας με καταγωγή από τη Λευκάδα, γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου του 1922 στην Πάτρα. Πάντοτε ιδεολόγος και σεμνός έλεγε: "Δεν κυνηγάω ποτέ τη δημοσιότητα γιατί θεωρώ ότι έχει εξευτελιστεί το ζήτημα πάρα πολύ. Την αντίσταση δεν την κάναμε μόνο εμείς, έχουν σκοτωθεί χιλιάδες παλικάρια, γυναίκες και άνδρες, "ανώνυμοι"".Η οικογένειά του ευχαριστεί θερμά τον διευθυντή, τους γιατρούς και τους νοσηλευτές του Κέντρου Αναπνευστικής Ανεπάρκειας στη Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας (Μ.Α.Θ.) του νοσοκομείου "Σωτηρία", που έκαναν ό,τι ήταν δυνατόν για να τον σώσουν.

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑ Π. ΓΕΩΡΓΑΚΗ  ΣΤΟΝ ΛΕΥΚΑΔΙΤΗ ΗΡΩΑ

ΜΕ ΤΙΤΛΟ 'ΔΥΣΚΟΛΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΓΙΑ ΗΡΩΕΣ''(21/11/2009)

Εμείς αγόρι μου, είμαστε δρακογενια. κοιμηθήκαμε πάνω στο χιόνι κι ανάμεσα στα σκίνα,δεχτήκαμε ιατρικές επεμβάσεις χωρίς αναισθητικό, ζήσαμε στα ξερονήσια και τις φυλακές,μάθαμε ν αντέχουμε Δεν προλάβαμε να βγούμε στην κοινωνία και βγήκαμε στην Αντίσταση Τα οράματα ερχόντουσαν από μόνα τους να σε συναντήσουν

Ένα μικρο τέταρτο του φεγγαριού έπεφτε πάνω στα μάρμαρα το χουμε συμφωνήσει Αν παν να μας συλλάβουν, θα πέσουμε από την Ακρόπολη Παιδευόμαστε,είναι στερεωμένη με συρματόσκοινο .Σιωπή Μονό το γέλιο της γερμανικής φρουράς ακούγεται Ένα ένα κόβουμε τα σύρματα με χέρια, με δόντια, με λύσσα! Η σημαία πέφτει.

Οι αξίες και τα σύμβολα δεν ξεθωριάζουν. Και ο Λάκης Σάντας, αυτός ο σεμνός
Λευκαδίτης, που ελπίζει σε μια ιδανική, αταξική, ειρηνική κοινωνία για τα
νέα παιδιά, που ονειρεύεται την παγκόσμια ειρήνη, ειναι ένα σύμβολο, ένας
ήρωας. Ο Λακης Σάντας τη νύχτα της 30ης Μάιου 1941- μαζί με τον Μανώλη
Γλέζο -κατέβασαν τη σημαία των ναζί Κατακτητών απο τον Ιερό βράχο της
Ακρόπολης. Οι Λευκαδίτες τον τίμησαν και τον τιμούν. Ωστόσο για τη σημερινή
νεολαία ειναι άγνωστος. Και ειναι άγνωστος γιατί άλλαξαν τα πρότυπα μας.
Σήμερα η μισή Ελλάδα θέλει να παίξει στα τηλεπαιχνίδια και η άλλη μισή θέλει
να διοριστεί στο δημόσιο αφου φανατιστεί με τις ποδοσφαιρικές ομάδες.
Δυστυχως-και με σημαντική ευθυνη των ιδιων των γονιών- τα εθνικά μας πρότυπα
είναι πλέον η τηλεόραση και μια θέση στο Δημόσιο. Είναι δεδομένο. Με την
τσίμπλα στο μάτι θαυμάζουμε τα «πρωινάδικα» και μισοκοιμισμένοι
απολαμβάνουμε τα ξενυχτάδικα. Στο ενδιάμεσο διάστημα πίνουμε και δυο τρεις
φραπέδες, καπνίζουμε και δυο πακέτα τσιγάρα και ψάχνουμε μέσω των
προκηρύξεων του ΑΣΕΠ την «τρύπα» για το Δημόσιο, έχοντας κατά νου και το
«μέσον» στον βουλευτή. Και μεσα σε αυτο το σκηνικό λογικό ειναι να περάνει
απαρατήρητος ένας ήρωας.

Είμαι τυχερός που γνώρισα το Λάκη Σάντα ο οποίος ζει κοντά μου, στο Παλαιό
Φάληρο. Και είμαι τυχερός γιατί ο Λ. Σάντας ειναι ένας καταπληκτικός
άνθρωπος με μια σπάνια, σπανιότατη, σεμνότητα για την εποχή μας. Και συνάμα
ειναι ενας θερμός Λευκαδολάτρης.

Ολόκληρο το αφιέρωμα εδώ