Μανώλης Γλέζος - Απόστολος Σάντας: Η πρώτη πράξη αντίστασης στους Γερμανούς κατακτητές πριν 70 χρόνια (31-05-2011)

Σαν σήμερα πριν 70 χρόνια ξημερώνοντας 31 του Μάη ο Λάκης Σάντας και ο Μανώλης Γλέζος, νεαροί είκοσι χρονών, φοιτητές στη γερμανοκρατούμενη Αθήνα  κατέβασαν τη Γερμανική σημαία από τον ιστό της Ακρόπολης.

    Ο Λάκης Σάντας έγινε γνωστός στο πανελλήνιο όταν τη νύχτα της 30ης προς 31ης Μαΐου του 1941, κατέβασε μαζί με τον Μανώλη Γλέζο τη χιτλερική σημαία από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης.

Ο Απόστολος Σάντας με καταγωγή από τη Λευκάδα, γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου του 1922 στην Πάτρα.

Πάντοτε ιδεολόγος και σεμνός έλεγε: "Δεν κυνηγάω ποτέ τη δημοσιότητα γιατί θεωρώ ότι έχει εξευτελιστεί το ζήτημα πάρα πολύ. Την αντίσταση δεν την κάναμε μόνο εμείς, έχουν σκοτωθεί χιλιάδες παλικάρια, γυναίκες και άνδρες, "ανώνυμοι"".

Ο Σάντας ήρθε στην Αθήνα μαζί με την οικογένειά του το 1934. Το 1940 τελείωσε το γυμνάσιο και αμέσως εισήχθη στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε μετά την απελευθέρωση της χώρας.

Το 1942 εντάχθηκε στο ΕΑΜ και στη συνέχεια στην ΕΠΟΝ για να καταλήξει στο βουνό με τον ΕΛΑΣ όπου συμμετείχε σε πολλές μάχες και τραυματίσθηκε το 1944.

 

Η δράση του είναι αδιάκοπη και το 1946 εξορίζεται στην Ικαρία, το 1947 φυλακίζεται στην Ψυττάλεια και το 1948 εστάλη στη Μακρόνησο. Από εκεί κατάφερε να ξεφύγει για να καταλήξει στην Ιταλία και στη συνέχεια στον Καναδά, όπου θα ζήσει έως και το 1962. Στην Ελλάδα επέστρεψε το 1963.

Όσον αφορά στο κατέβασμα της ναζιστικής σημαίας τον Μάιο του 1941,ο Λάκης Σάντας αναφέρεται εκτενώς, εκφράζοντας τις σκέψεις του για εκείνη τη νύχτα που καθόρισε τη υπόλοιπη ζωή του, στο βιβλίο του, που εκδόθηκε το Σεπτέμβριο του 2010 από τις εκδόσεις Βιβλιόραμα με τίτλο «Μια νύχτα στην Ακρόπολη... μνήμες από μία σπουδαία εποχή».

Λέει ο Σάντας στην αρχή του βιβλίου: «Σε κάποιο βιβλίο του Κίπλινγκ, ή της Περλ Μπακ - δεν θυμάμαι τώρα ακριβώς πότε και πού - διάβασα ότι οι γέροι Κινέζοι, όταν γεννιέται ένα καινούργιο εγγόνι τους, πηγαίνουν στο νεογέννητο και του εύχονται να ζήσει τη ζωή του σε ενδιαφέρουσες και σπουδαίες εποχές. Αυτό ακριβώς συνέβη σε μένα και τους συνομήλικούς μου Έλληνες. Ζήσαμε σε πολύ ενδιαφέρουσες και σπουδαίες εποχές... Σε αυτά τα χρόνια, όλοι μαζί οι Έλληνες και Ελληνίδες, της λεγόμενης γενιάς του '40, ανεβάσαμε την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό ψηλά και γράψαμε ιστορία».

Η οικογένειά του ευχαριστεί θερμά τον διευθυντή, τους γιατρούς και τους νοσηλευτές του Κέντρου Αναπνευστικής Ανεπάρκειας στη Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας (Μ.Α.Θ.) του νοσοκομείου "Σωτηρία", που έκαναν ό,τι ήταν δυνατόν για να τον σώσουν.

►Δείτε το ντοκιμαντέρ «Τη νύχτα που κατέβηκε η σβάστικα» (1997) από το αρχείο της ΕΡΤ.

 

Λάκης Σάντας: Πλήθος κόσμου αποχαιρέτισε σε κλίμα συγκίνησης τον αγωνιστή

tanea.gr (εδώ)

 

 

Παρουσία πλήθους κόσμου, του πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, του πρώην προέδρου της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλου, του προέδρου του ΣΥΝ Αλέξη Τσίπρα, του πρώην Προέδρου της Βουλής Απόστολου Κακλαμάνη, υπουργών, βουλευτών από όλα τα κόμματα, αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, πανεπιστημιακών και ανθρώπων των γραμμάτων και τεχνών τελέστηκε στον ιερό ναό των Αγίων Θεοδώρων στο Α΄Νεκροταφείο η νεκρώσιμος ακολουθία του αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης, Απόστολου Σάντα.

Κατά την έξοδο από το παρεκκλήσι των Αγίων Θεοδώρων, υπήρξαν μεμονωμένες εκφράσεις διαμαρτυρίας προς το πρόσωπο του πρωθυπουργού.

Τον επικήδειο εκφώνησε ο Μανώλης Γλέζος, ο οποίος, στις 30 Μαΐου του 1941, κατέβασε μαζί με το Λάκη Σάντα, τη ναζιστική σημαία με τη σβάστικα από την Ακρόπολη. Αυτή ήταν κι η πρώτη πράξη αντίστασης του ελληνικού λαού, έναν μόλις μήνα μετά την είσοδο των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής στην Αθήνα.
Ο Μανώλης Γλέζος επικαλέστηκε τις συζητήσεις του με τον Λάκη Σάντα, στις οποίες ο τελευταίος διατύπωνε πάντα την άποψη ότι από το 1821 και μετά «οι ολετήρες του έθνους έχουν υποδουλώσει τη χώρα στρατιωτικά, πολιτικά και οικονομικά».

Ιδιαίτερα αναφέρθηκε στην οικονομική υποδούλωση, για την οποία, είπε, ότι «από μέρα σε μέρα η θηλιά γύρω από το λαό σφίγγει όλο και περισσότερο».

Παράλληλα, ανέφερε ότι και τα άλλα οράματα για εθνική ανεξαρτησία, δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη δεν έχουν μπορέσει να υλοποιηθούν και έδωσε την υπόσχεση στον εκλιπόντα ότι «θα συνεχίσει τον αγώνα για να πίνουν οι νέοι ελεύθεροι το κρασί της χαράς».

Από την πλευρά της, η κόρη του Λάκη Σάντα, Αλεξάνδρα, αποχαιρετώντας τον πατέρα της τόνισε:
«Σε θυμούνται και σε τιμούν όλοι. Άρα υπάρχει ελπίδα. Είμαστε περήφανοι γιατί ανέβασες στα ύψη την ανθρωπιά, τις αξίες του ήθους, της ηθικής και της ανιδιοτέλειας. Μας μίλαγες για ανθρωπιά, αλληλεγγύη και δικαιοσύνη.

» Ήσουν διεθνιστής και πατριώτης, ένα ελεύθερο πνεύμα, που δεν έμπαινες σε καλούπια. Γι΄αυτό και πλήρωσες το κόστος γι΄αυτόν το μοναχικό δρόμο που επέλεξες, αν και, όπως μας έλεγες, εκατό επί πλέον χρόνια ζωής να είχες, τα ίδια θα έκανες».

Στο Λάκη Σάντα τιμές απέδωσε άγημα της αεροπορίας.

Από το πρωί δεκάδες άνθρωποι πήγαν στο παρεκκλήσι του Αγίου Ελευθερίου, δίπλα στη Μητρόπολη, όπου εκτίθετο η σορός του Λάκη Σάντα, για να αποτίσουν φόρο τιμής και να πουν ένα τελευταίο αντίο στον σεμνό αγωνιστή.

Καισαριανή: Πρωτομαγιά 1944

ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ 1944 (εδώ)

Την Πρωτομαγιά του 1944 οι Γερμανοί κατακτητές εκτέλεσαν 200 Έλληνες πατριώτες στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής σε αντίποινα για το θάνατο ενός Γερμανού στρατηγού και των τριών συνοδών του στους Μολάους.

Δέκα φορτηγά χρειάστηκαν, να μεταφέρουν τους διακόσιους, στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής έξω από το οποίο μαζεύτηκε πλήθος κόσμου ψάχνοντας να βρει αν είναι κάποιος δικός του στα καμιόνια του θανάτου.
Έγιναν δέκα φορές εκτελέσεις ανά εικοσάδες βάφοντας κόκκινο τον τοίχο από το ζεστό αίμα που οι υπάλληλοι του δήμου προσπαθούσαν να μαζέψουν.
Οι μελλοθάνατοι έβαζαν τους νεκρούς στα φορτηγά, ενώ αρκετοί που δεν πέθαναν αμέσως, ξεψύχησαν στο δρόμο. Ηρωικές και οι τελευταίες τους λέξεις που ζητωκραύγαζαν για τη λευτεριά και το ΕΑΜ.
Κάθε χρόνο, στο Σκοπευτήριο, τον ιερό εκείνο τόπο της θυσίας των αγωνιστών της πατρίδας, γίνεται προσκλητήριο νεκρών, φόρος τιμής σ' εκείνους, που δέχτηκαν περήφανα το θάνατο, για να μας θυμίζει το καθήκον μας, για να μην ξεχνάμε τις υποχρεώσεις μας...
Γι αυτούς που πέθαναν με το κεφάλι ψηλά, τόσο ψηλά όσο είναι τα ιδανικά που υπερασπίστηκαν.

«...Μόνο θυμηθείτε το αν η ελευθερία δε βαδίσει στα χνάρια του αίματός μας, εδώ θα μας σκοτώνουν κάθε μέρα. Γεια σας.»

(Γιάννης Ρίτσος - Σκοπευτήριο Καισαριανής...).

Το γνωστό τραγούδι σε μια νέα εκτέλεση από το άλμπουμ "Τους έχω βαρεθεί" με την συνεργασία του Θάνου Μικρούτσικου με τα Υπόγεια Ρεύματα.

Στίχοι: Νίκος Καββαδίας

Ανέμισες για μια στιγμή το μπολερό
και το βαθύ πορτοκαλί σου μεσοφόρι
Αύγουστος ήτανε δεν ήτανε θαρρώ
τότε που φεύγανε μπουλούκια οι σταυροφόροι

Παντιέρες πάγαιναν του ανέμου συνοδειά
και ξεκινούσαν οι γαλέρες του θανάτου
στο ρογοβύζι ανατριχιάζαν τα παιδιά
κι ο γέρος έλιαζε, ακαμάτης, τ'αχαμνά του

Του ταύρου ο Πικάσο ρουθούνιζε βαριά
και στα κουβέλια τότε σάπιζε το μέλι
τραβέρσο ανάποδο, πορεία προς το βοριά
τράβα μπροστά, ξοπίσω εμείς και μη σε μέλει

Κάτω απ' τον ήλιο αναγαλιάζαν οι ελιές
και φύτρωναν μικροί σταυροί στα περιβόλια
τις νύχτες στέρφες απομέναν οι αγκαλιές
τότες που σ' έφεραν, κατσίβελε, στη μπόλια

Ατσίγγανε κι αφέντη μου με τι να σε στολίσω;
φέρτε το μαυριτάνικο σκουτί το πορφυρό
στον τοίχο της Καισαριανής μας φέραν από πίσω
κι ίσα ένα αντρίκειο ανάστημα ψηλώσαν το σωρό.

Κοπέλες απ' το Δίστομο, φέρτε νερό και ξύδι
κι απάνω στη φοράδα σου δεμένος σταυρωτά
σύρε για κείνο το στερνό στην Κόρδοβα ταξίδι
μέσα απ' τα διψασμένα της χωράφια τα ανοιχτά.

Βάρκα του βάλτου ανάστροφη φτενή δίχως καρένα
σύνεργα που σκουριάζουνε σε γύφτικη σπηλιά
σμάρι κοράκια να πετάν στην ερήμην αρένα
και στο χωριό να ουρλιάζουνε τη νύχτα εφτά σκυλιά.

Λάκης Σάντας: Μαζί με το Μανώλη Γλέζο κατέβασαν τη Naziστική Σημαία από την Ακρόπολη (31- Μαϊου 1941)

enet.gr, 12:20 Σάββατο 30 Απριλίου 2011 (εδώ)

 φεύγει χωρίς να υποσταλεί

Ένα μήνα πριν από τη συμπλήρωση 70 χρόνων από το κατέβασμα της σημαίας με τη σβάστικα από την Ακρόπολη και παραμονή της εργατικής Πρωτομαγιάς, έφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών ο Απόστολος Φιλίππου Σάντας.

    Ο Λάκης Σάντας έγινε γνωστός στο πανελλήνιο όταν τη νύχτα της 30ης προς 31ης Μαΐου του 1941, κατέβασε μαζί με τον Μανώλη Γλέζο τη χιτλερική σημαία από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης.

Ο Απόστολος Σάντας με καταγωγή από τη Λευκάδα, γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου του 1922 στην Πάτρα.

Πάντοτε ιδεολόγος και σεμνός έλεγε: "Δεν κυνηγάω ποτέ τη δημοσιότητα γιατί θεωρώ ότι έχει εξευτελιστεί το ζήτημα πάρα πολύ. Την αντίσταση δεν την κάναμε μόνο εμείς, έχουν σκοτωθεί χιλιάδες παλικάρια, γυναίκες και άνδρες, "ανώνυμοι"".

Ο Σάντας ήρθε στην Αθήνα μαζί με την οικογένειά του το 1934. Το 1940 τελείωσε το γυμνάσιο και αμέσως εισήχθη στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε μετά την απελευθέρωση της χώρας.

Το 1942 εντάχθηκε στο ΕΑΜ και στη συνέχεια στην ΕΠΟΝ για να καταλήξει στο βουνό με τον ΕΛΑΣ όπου συμμετείχε σε πολλές μάχες και τραυματίσθηκε το 1944.

 

Η δράση του είναι αδιάκοπη και το 1946 εξορίζεται στην Ικαρία, το 1947 φυλακίζεται στην Ψυττάλεια και το 1948 εστάλη στη Μακρόνησο. Από εκεί κατάφερε να ξεφύγει για να καταλήξει στην Ιταλία και στη συνέχεια στον Καναδά, όπου θα ζήσει έως και το 1962. Στην Ελλάδα επέστρεψε το 1963.

Όσον αφορά στο κατέβασμα της ναζιστικής σημαίας τον Μάιο του 1941,ο Λάκης Σάντας αναφέρεται εκτενώς, εκφράζοντας τις σκέψεις του για εκείνη τη νύχτα που καθόρισε τη υπόλοιπη ζωή του, στο βιβλίο του, που εκδόθηκε το Σεπτέμβριο του 2010 από τις εκδόσεις Βιβλιόραμα με τίτλο «Μια νύχτα στην Ακρόπολη... μνήμες από μία σπουδαία εποχή».

Λέει ο Σάντας στην αρχή του βιβλίου: «Σε κάποιο βιβλίο του Κίπλινγκ, ή της Περλ Μπακ - δεν θυμάμαι τώρα ακριβώς πότε και πού - διάβασα ότι οι γέροι Κινέζοι, όταν γεννιέται ένα καινούργιο εγγόνι τους, πηγαίνουν στο νεογέννητο και του εύχονται να ζήσει τη ζωή του σε ενδιαφέρουσες και σπουδαίες εποχές. Αυτό ακριβώς συνέβη σε μένα και τους συνομήλικούς μου Έλληνες. Ζήσαμε σε πολύ ενδιαφέρουσες και σπουδαίες εποχές... Σε αυτά τα χρόνια, όλοι μαζί οι Έλληνες και Ελληνίδες, της λεγόμενης γενιάς του '40, ανεβάσαμε την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό ψηλά και γράψαμε ιστορία».

Η οικογένειά του ευχαριστεί θερμά τον διευθυντή, τους γιατρούς και τους νοσηλευτές του Κέντρου Αναπνευστικής Ανεπάρκειας στη Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας (Μ.Α.Θ.) του νοσοκομείου "Σωτηρία", που έκαναν ό,τι ήταν δυνατόν για να τον σώσουν.

►Δείτε το ντοκιμαντέρ «Τη νύχτα που κατέβηκε η σβάστικα» (1997) από το αρχείο της ΕΡΤ.

 

Συλλυπητήρια μηνύματα για το θάνατο του Λάκη Σάντα

Θλίψη στο πανελλήνιο προκάλεσε η ανακοίνωση του θανάτου του Λάκη Σάλτα και ο πολιτικός κόσμος εκφράζει τα συλλυπητήρια του .

Το ΚΚΕ εκφράζει την θλίψη του για το θάνατο του αγωνιστή Λάκη Σάντα που με τόλμη συμμετείχε το Μάη του 1941 στο κατέβασμα της ναζιστικής σημαίας από τον βράχο της Ακρόπολης. Στη συνέχεια μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ και του ΕΛΑΣ με το όπλο πολέμησε κατά των κατακτητών και των συνεργατών τους. Για αυτή την αντιστασιακή του δράση τιμωρήθηκε σκληρά από τις αστικές κυβερνήσεις με φυλακές και εξορίες στην Ικαρία και στην Μακρόνησο. Το ΚΚΕ εκφράζει τα θερμά του συλλυπητήρια στην οικογένειά του. (πηγή: εδώ)

Ο πρόεδρος του ΣΥΝ και της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας αναφέρει στην ανακοίνωσή του.

"Η σημαία της αντίστασης που ύψωσαν στην Ακρόπολη ο Λάκης Σάντας και ο Μανώλης Γλέζος, την περίοδο του φασισμού, σήμερα κυματίζει μεσίστια στις καρδιές μας. Με τον θάνατο του κομμουνιστή Σάντα, η χώρα μας χάνει ένα κομμάτι από τη ζωντανή της ιστορία. Η ανεπανάληπτη γενιά, της ελληνικής εθνικής αντίστασης, αποχαιρετά έναν λαμπρό της εκπρόσωπο. Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε και εμείς τον άνθρωπο-σύμβολο που με τη γενναιότητά του, τη σεμνότητά του και τις αξίες του αποτέλεσε ένα σημείο αναφοράς και διαρκούς έμπνευσης για όλες τις επόμενες γενιές. Εκφράζω τα συλλυπητήριά μου στην οικογένειά του και σε όλους τους ανθρώπους που είχαν την τύχη να γνωρίζουν από κοντά τον Λάκη Σάντα".

Η Δημοκρατική Αριστερά στο συλλυπητήριο της μήνυμα αναφέρει: 

"Ο Απόστολος Σάντας υπήρξε ένα σύμβολο της αντίστασης του λαού μας κατά της γερμανικής κατοχής και του φασισμού. Με απαράμιλλο θάρρος, 20χρονο παιδί τότε, κατέβασε μαζί με τον Μανώλη Γλέζο, τη γερμανική σημαία από την Ακρόπολη. Διέτρεξε όλη του τη ζωή και την αγωνιστική του διαδρομή με απίστευτη σεμνότητα, πράγμα το οποίο κάνει σήμερα την απώλειά του ακόμη μεγαλύτερη. Η Αριστερά και ολόκληρος ο ελληνικός λαός θα τον έχουν πάντα στην καρδιά τους και στη μνήμη τους".

O δήμαρχος Λευκαδιτών για τον Λάκη Σάντα

Posted by lefkadapressΕπικαιρότηταΣάββατο, Απριλίου 30th, 2011 (εδώ)

Αμέσως μόλις μαθεύτηκε η απώλεια του αγωνιστή Λάκη Σάντα ο δήμαρχος Λευκάδας και στενός του φίλος, Κώστας Αραβανής, έκανε στο lefkadapress την παρακάτω δήλωση:
» Πριν λίγο πληροφορηθήκαμε από την κόρη τού μεγάλου αγωνιστή και συμπατριώτη μας Λάκη Σάντα , ότι ο Λάκης δεν είναι πια μαζί μας.
Ο Λάκης Σάντας αποτελεί ένα σύμβολο της νεώτερης ελληνικής αλλά και παγκόσμιας ιστορίας. Ένα σύμβολο αγωνιστή, το σύμβολο του νέου που αψήφισε τη γερμανική μπότα και τον κατακτητή και μαζί με το συναγωνιστή του Μανώλη Γλέζο κατέβασαν τη γερμανική πολεμική σημαία από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης και κατακουρέλιασαν το κύρος του Γ’ Ράιχ και των Γερμανών. Αυτή η πρωτοβουλία του αποτελεί φωτεινό παράδειγμα για όλους μας και ιδιαίτερα σε αυτές τις δύσκολες στιγμές που περνάμε σαν χώρα και σαν πολίτες, για τη νεολαία που και αυτός τότε ως νέος έκανε αυτή τη γενναία και ηρωική πράξη.
Η χώρα μας και η Λευκάδα μας, απ’ όπου έλκει την καταγωγή του, θα είναι φτωχότερες μετά την απώλεια του Λάκη Σάντα.
Ας είναι ελαφρύ το χώμα της πατρίδας μας που θα τον σκεπάσει και ας μείνει φωτεινό παράδειγμα για τη νέα γενιά.
Καλό ταξίδι φίλε Λάκη.
Στις κόρες του και τα εγγόνια του θερμά συλλυπητήρια.